24-07-2018 Sadettin ÖZYAZICI

Bilindiği üzere, belediye zabıtalarının en sık müdahale etmek durumunda kaldığı konuların başında işyerlerinin denetimleri gelmektedir. Özellikle ruhsatlı işyerlerinde belediyelerin izlediği yöntemler ve bu yöntemlerin doğruluğu zaman zaman tartışma konusu olmaktadır. Hatta bazı durumlarda işletme sahipleri olayı mahkemeye taşımakta, mahkemenin işletme sahibini haklı bulması durumunda da belediyeler tazminat ödemek zorunda kalmaktadır.

Bir belediyenin ruhsat verdiği bir işyeri ile ilgili olarak ruhsat iptali kararı verebilmesinin yöntemleri İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte tarif edilmiştir.

Buna göre ruhsatlı bir işyerinde yapılan rutin denetimlerde eğer işyerinin ruhsata aykırı bir faaliyeti yok ise bu işyerinin ruhsatının iptal edilmesi ya da geçici süre ile faaliyetten men edilmesi hukuken mümkün değildir.

Şimdi şu soru sorulabilir “İşyerinde ruhsata aykırı bir faaliyet yok ama işyeri belediyenin koyduğu kurallara uymuyor, o zaman bu işyeri hakkında 1608 sayılı Kanuna göre faaliyetten men işlemi uygulayamazmıyız ?”

Bu soruya 1608 sayılı Kanun’un kendisi cevap vermektedir, yeni düzenleme ile işyerine sadece yasaklanan faaliyetin men’i kararı verilebilmekte işyeri geçici süre ile faaliyetten men edilememektedir. Ancak bazı belediyelerimizin encümen kararı ile işyerlerine geçici süreli faaliyetten men kararı verdiğine şahit olmaktayız. Verilen bu kararlar hukuka uygun değildir. Bazı belediyelerimiz bu kararlarından dolayı ilgili işyerleri tarafından mahkemeye verildiklerini ve mahkemeyi kazandıklarını beyan etmektedirler ama kazanılan davalar ilgili işyerlerinin yanlış dava açmaları yüzünden belediyeler lehine sonuçlanan davalardır. Yoksa hiçbir mahkemenin encümen tarafından verilmiş geçici süreli faaliyetten men kararını onaylaması mümkün değildir (özel kanunlardaki hükümler hariç).

Zira 1608 sayılı Kanunda yapılan son düzenleme ile aslında ruhsatlı işyerlerinin ticari faaliyetlerinin olur olmaz sebeplerle engellenmesinin önüne geçilmek istenmiş, fakat Kanun metninde yer alan yoruma açık ifadeler yüzünden her belediye kendince farklı uygulamalara gidilebilmektedir.

Kanun; özünde şunu açıklamaktadır: Bir işyeri ruhsatlı ise bu işyerinin faaliyetine son vermeyin, ancak bir olumsuzluğu varsa bu olumsuzlukla ilgili cezai müeyyide uygulayın. Bunun dışında ruhsata aykırı bir faaliyeti varsa o zaman İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13 üncü maddesine göre işlem tesis edin. Yani işyerine olumsuzluğunu gidermesi için 15 günlük bir süre verin ve bu süre sonunda işyeri olumsuzluğunu gidermezse ruhsatını iptal edin. Dolayısı ile bu hali ile 1608 sayılı Kanun işyerlerinin (2559 sayılı Kanun hariç) geçici süreli faaliyetinin men’ine müsaade etmemektedir.

Ruhsat iptali için belediye encümeninden bir karar almaya gerek yoktur, ruhsatı hangi makam vermiş ise iptalini de o makamın gerçekleştirmesi doğru olandır. Ancak bazı belediyelerimizde encümen kararı ile ruhsatlar iptal edilmektedir, böyle bir mecburiyet yoktur.

Peki, işyeri ruhsata aykırı bir faaliyette bulundu ve belediye işyerine tanınan 15 günlük süre sonunda işyerinin ruhsata aykırılığını gidermediğini gördü ve ruhsatını iptal etti. İşyeri sahibi ruhsat iptalinden sonra tekrar belediyeye müracaat edip aynı işyeri için ruhsat alabilir mi?

Bu sorunun cevabı evettir. Yani eğer işyeri sahibi işyerini yeniden ruhsata uygun hale getirmiş ise belediye bu işyerine ruhsat vermek zorundadır.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13 üncü maddesi “İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanunî işlem yapılır.

İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir.

Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır”
hükmünü taşımaktadır.

Bu hükme göre yapılacak işyeri denetimlerinde işyerine ruhsatı verilirken aranan şartların kaybedildiği tespit edilir ve verilen süre içinde noksanlıklar giderilmezse işyeri ruhsatının iptal edilmesi gerekecektir.

Farklı bir durum ise; İşletmenin faaliyetine son verdiği halde ruhsatını iptal ettirmeyen işyeri sahiplerine nasıl bir yöntem uygulanacağıdır. Yani bir işletme belediyeden ruhsat almış ancak faaliyette değil. Öncelikli olarak bu işletmenin neden faaliyette olmadığı araştırılmalı, maliyeden kaydını kapatıp kapatmadığı kontrol edilmelidir, eğer maliye kaydını kapatmış ve yapılan araştırmalarda işyerinin uzun sürede faaliyette bulunmadığı tespit edilirse bu işyerinin ruhsatı iptal edilebilir, ancak bu konuda mevzuatta açık hüküm bulunmadığını da belirteyim.

Yukarıda yaptığımız açıklamalar ışığında görülüyor ki ruhsatlı işyerlerinin faaliyetten men işlemleri ancak ruhsat iptali ile mümkün olabilmektedir. (Özel kanunlardaki hükümler saklıdır)

Bunun dışında Umuma Açık İstirahat ve Eğlence Yerleri ve Gayri Sıhhi Müesseseler için farklı uygulamalar bulunmaktadır. Gayri Sıhhi Müesseseler için eksik tamamlamaları yönünde farklı uygulamalar bulunmakta, ya eksikler tamamlanıncaya kadar geçici süre ile faaliyetten men uygulanmakta, ya da işletmenin bir bölümünün geçici süre veya tamamen faaliyetten men-i söz konusu olabilmektedir. Umuma Açık İstirahat ve Eğlence Yerleri içinse Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu hükümlerine göre işlem tesis edilebilmektedir.


Bu yazı 1893 defa okunmuştur.



Sadettin ÖZYAZICI Diğer Yazıları
Köşe Yazarları
Çok Okunan Haberler
Anketimize Katılın

İNTERNET SİTEMİZİ NASIL BULDUNUZ ?

Çok Güzel
Güzel
Daha İyi Olabilirdi
Kötü

Namaz Vakitleri
Puan Durumu